NWP: Meer impact in
het buitenland

Dick van Ginhoven: SDG voor water is grote uitdaging

Geschreven door: Dick van Ginhoven, senior adviseur voor water & sanitatie bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken24/03/2017

Dick van Ginhoven, senior adviseur voor water & sanitatie bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken, gaat met pensioen. Hij vertrok heel toepasselijk op Wereld Waterdag, tijdens een speciaal afscheidsseminar. Tientallen jaren zette hij zich in voor verbeterde toegang tot drinkwater en sanitatie; hij was de motor achter heel veel WASH initiatieven. Woensdag werd hij vanwege zijn vele verdiensten benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. In zijn blog kijkt hij terug, maar vooral ook vooruit.

‘Tijdens mijn studie voor civiel ingenieur in Delft kwam ik al snel in aanraking met ontwikkelingssamenwerking. In totaal heb ik ongeveer dertig jaar op het gebied van drinkwater en sanitatie gewerkt. Het meest trots ben ik op het resultaatgerichte werken waar we dertien jaar geleden mee begonnen zijn. De toenmalige minister Agnes van Ardenne heeft in 2004 een outputdoelstelling geformuleerd: in 2015 moesten dankzij Nederlandse ondersteuning vijftig miljoen mensen toegang hebben gekregen tot drinkwater en sanitatie. Voor sanitatie is het gelukt, voor drinkwater hopen we dat het lukt in 2017 of 2018. 
In de nieuwe duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's - Sustainable Development Goals)  zijn nu voor het eerst specifieke doelen voor water en sanitatie opgenomen, in SDG 6. Wij hanteerden al sinds 2004 een duurzaamheidsclausule: we verlangen van ontvangers dat investeringen minstens vijftien jaar blijven werken. Er is wel een wereldwijd platform noodzakelijk waar regelmatig de voortgang rond het bereiken van SDG-6 wordt gevolgd en besproken. Daar wordt nu hard aan gewerkt.

Een enorme uitdaging voor het halen van het SDG-doel voor water en sanitatie is natuurlijk de financiering. Met alleen ontwikkelingssamenwerking (ODA) kom je er echt niet. Speciale waterbanken kunnen die financiering faciliteren door nieuwe ‘blends’ te ontwikkelen met bijvoorbeeld geld van overheden, donorlanden en de kapitaalmarkt. Ook lokale pensioenfondsen kunnen in de fysieke infrastructuur investeren. 
Op Wereld Waterdag werd ook bekendgemaakt dat minister Ploumen deze week de plannen goedgekeurd heeft voor een Water Financing Facility, op te zetten door Cardano. Die gaat helpen bij de oprichting van waterbanken in acht ontwikkelingslanden. Na volledige opschaling kan er ongeveer 1 miljard euro beschikbaar komen ten behoeve van twintig miljoen mensen. 
Heel mooie herinneringen bewaar ik, hoe wrang het ook klinkt, aan de ebola-uitbraak in West-Afrika in 2014. Wij financierden daar op dat moment een water- en sanitatieprogramma van Unicef en dat budget van twintig miljoen euro hebben we in overleg met de landen zelf en Unicef  ‘omgekat’ naar een programma om via opvang, voorlichting en preventie de ebolacrisis te bestrijden. Daarna zijn we teruggegaan naar minister Ploumen voor het opnieuw opstarten van het water- en sanitatieprogramma. Tot onze grote vreugde kregen we alsnog ons oorspronkelijke budget.

Met name in Centraal- en West-Afrika wordt een betere toegang tot drinkwater en sanitatie alleen maar belangrijker. De bevolking verdubbelt daar de komende twintig tot dertig jaar en er is geen werk, dus gaan mensen op zoek naar een toekomst elders. Als je daar ook nog de waterproblematiek bij optelt, dan weet je dat ons een enorm probleem te wachten staat. Je moet de uitzichtloosheid daar aanpakken en een leefbare wereld opbouwen. Daarom pleit ik voor een soort Marshall-plan voor die regio. ‘Just to keep them there’, wordt er wel gezegd. Dat klinkt cru, maar wij kunnen dat hier ook niet aan.

Ik heb grote waardering voor de samenwerking binnen de Nederlandse sector, dat is echt uniek en er zijn mooie nieuwe initiatieven. Op Wereld Waterdag is bijvoorbeeld ook Waterworx aangekondigd, een partnerschap van de tien drinkwaterbedrijven met het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het zou heel goed zijn als iets soortgelijks van de grond kan komen met de waterschappen, met al hun kennis en ervaring. Mijn droom is een ‘blue deal’ tussen de nieuwe minister en de waterschappen.
Er is in dat geheel uiteraard ook een belangrijke rol weggelegd voor het bedrijfsleven, en het zal ook kansen bieden. Hoe dat kan werken zag je bijvoorbeeld in het door Nederland gefinancierde Centre of Expertise in Durban, Zuid-Afrika. Dat past ook naadloos in het beleid van de Rijksoverheid om publiek-private partnerschappen  tussen overheden, het bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties Een mooi voorbeeld vind ik 'Football for Water'.

Wat ik nu ga doen? Ik ben opa geworden en ga mijn kleinkind in Singapore bezoeken. Ook moet ik de keukenvloer nog vervangen. Maar serieus: daarna ga ik vast ook wel dingen op mijn vakgebied doen, die contacten zijn er al.
Bovenal ben ik een dankbare man. Als jonge student droomde ik er al van om dit werk te doen. Ik ben net terug uit Liberia, en als je dan ziet wat je daar kunt betekenen: dat geeft enorm veel voldoening en energie.’

Wereld Waterdag stond dit jaar in het teken van Sustainable Development Goal (SDG) 6.3, met speciale aandacht voor afvalwater. De organisatie van deze dag was in handen van Aqua for All, het Netherlands Water Partnership (NWP), het Ministerie van Buitenlandse Zaken en Wereld Waternet. En is mede mogelijk gemaakt door het programma Partners voor Water. 

Dick van Ginhoven ontving in 2016 een certificate of thanks van William Gyude Moore, Minister of Public Works van Liberia, voor de Nederlandse hulp tijdens de ebola-uitbraak in 2014.